Türkiye’de meteorolojik koşullarla doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkili aşırı doğa olaylarının sayısı son 20 yıl içerisinde iki katından fazla bir artış gösterdi.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün (MGM) verilerine göre, 2000’li yılların başlangıcında yıllık 400’ün altında seyreden aşırı olay sayısı, 2026’nın Ocak-Eylül döneminde bin 329’a yükseldi. Şiddetli yağışlar, sel, fırtınalar, hortumlar, dolu, yıldırım ve heyelan gibi olaylar, son yıllarda Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde can kaybına ve maddi zarara yol açtı.
EKSTREM HAVA OLAYLARINDA GÖZE ÇARPAN ARTIŞ
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri, Türkiye’deki aşırı meteorolojik olayların yıllar içindeki artışını gözler önüne serdi. 2014 yılında görülen olay sayısı 500’e ulaşırken, bu rakam 2015’te 959’a ve 2016’da ise bin 313’e çıktı. 2017 yılında kaydedilen aşırı olay sayısı 598 olurken, bu sayı 2019’da 935’e ve 2020’de de 984’e ulaştı. 2021 yılında bin 24 olay kaydedilirken, ertesi yıl bu rakam bin 30’a yükseldi. 2023 yılında ise bin 475 aşırı olayla en yüksek seviyeye ulaşıldı. Takip eden yıllarda ise; 2024’te bin 257 ve 2025’te de bin 11 olay kaydedildi.
2026’NIN İLK DOKUZ AYINDA BİN 329 OLAY
2026’nın Ocak-Ağustos döneminde Türkiye genelinde toplamda bin 263 aşırı meteorolojik olay meydana geldi. Bu dönemde yaşananların yüzde 33’ünü şiddetli yağışlar ve seller oluşturdu. Fırtınalar yüzde 20, dolu yüzde 17, heyelan ise yüzde10 olarak kaydedildi. Yoğun kar yağışı ise yüzde8 oranında gerçekleşti. Yıldırım düşmesi ve çığ gibi diğer meteorolojik tehlikeler de rapor edilenler arasında yer aldı. Eylül ayında ise toplamda66 meteorolojik olay kaydedildi; bunlardan24’ü şiddetli yağış ve selden,16’sı fırtınalardan,9’u heyelanlardan geri kalanları ise dolu ile yıldırım düşmesinden oluştu. Ayrıca aynı ay içinde2 orman yangını ve1 kum fırtınası meydana geldi; böylece2026’nın ilk dokuz ayında kaydedilen aşırı olay sayısı bin329’a ulaştı.
EN FAZLA ŞİDDETLİ YAĞIŞ VE SEL GÖRÜLDÜ
Meteorolojik aşırı olayların yıllara göre dağılımında şiddetli yağış ve sel ön plana çıktı. Özellikle2015,2018,2019,2020,2023,2024 ve2026 yıllarında şiddetli yağışlar ile seller en yüksek paya sahip oldu. Bunun yanı sıra2014,2017 ve2021 yıllarında fırtına ile hortumlar ilk sırada yer alırken;2016 yılında sıcak hava dalgaları öne çıktı. Ayrıca2025’te de fırtınalar belirginlik kazandı. Ekstrem hava olaylarının yaklaşık yüzde33,6’sını ise şiddetli yağışlar oluşturdu.
2020’DEN ÇIĞ VE SELLER CAN ALDI
2020 yılında Türkiye’de yaşanan ekstrem hava olaylarının yüzde30’unu şiddetli yağışlar ile seller oluştururken; yüzde27’sini fırtınalar ve yüzde23’ünü dolu hadiseleri kapsadı. Aynı yıl Van’da meydana gelen çığ faciasında41 kişi yaşamını yitirdi. Giresun ile Bursa’daki sellerde10 kişi hayatını kaybetti; yıldırım düşmesi nedeniyle ise2 kişi yaşamını yitirdi.
2021’DEKİ SEL FELAKETİNDE97 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ
2021 yılındaki aşırı meteorolojik vakaların yüzde40’ını fırtına ile hortumlar oluşturdu; şiddetli yağışlar ile sellerin oranıysa yüzde28 oldu. Dolu hadisesinin payı yüzde13’tür; buna karşın yoğun kar yağışı oranının payı da yalnızca yüzde7 olarak belirlendi. Aynı yıl Kastamonu,Sinope Bartın’daki sel felaketlerinde toplamda97 kişi hayatını kaybetti; orman yangınlarında da3 kişi yaşamını yitirdi.
2023’TTE REKOR KIRILDI
Türkiye’deki ekstrem meteorolojik vakaların sayısı2023 yılı itibarıylabin475’e ulaşarak incelenen dönemin en yüksek seviyesine çıkmıştır.Bu vakalarınyüzde38’inişiddetli yağmurve seller;yüzde23’ünüfırtına; yüzd16’sınıdolu oluşturmaktadır.Yıldırım düşmesiyleşiddetli kar yağısyüzde6’ar,aheyelan%5,hortum ise %2 pay almıştır.Aynıyıl Şanlıurfa’dameydana gelen sel felaketinde21 kişi yaşamını yitirmiştir.
2024 VE 2025’TTE DE EKSTREM OLAYLAR SÜRDÜ
2024 yılında toplambin257 aşırımeteorolojik olaya rastlandı.Bunlarınyüzde35’inişiddetli yağıshavave seller,yüzde20’sinifırtınalar,yüzde18’ini doluhasabıydediği görülmüştür.Antalya’da meydana gelenselfelaketindebir kişi yaşamını yitirmiştir.Bununla birlikte ,25225yılı içinde kayıtlı olanolaylardankimi bintirleme olayıyken,kimi dondurulma,yıldırımdüşmesi veya heyelanyıl boyunca meydana gelmiştir.
TÜRKİYE’DE METEOROLOJİK RİSKLER ARTIYOR
Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün verileri ,Türkiye’deki şiddetli yağmur,seller,firtina vey diğer aşıra meteorologik hadiselerin son yıllarda yüksek sevilere vurduğunu göstermektedir .Özellikle şidddetli yağıshavave selleryıllarca en sık görülen ekstrem vaka türlerinin başında yer almaktadır .Henüz tamamlanmamış olan bir yıl içinde bile ,toplamda bink323olay görülmüştür ki bu da geçmiş dönemlerdeki birçok yıl toplamının üstündedir .
